Бизнес-модельді жетілдіру: өсуді не тежейтінін бәсекелестерден бұрын анықтау

Үш жыл бұрын нәтиже берген бизнес-модель бүгін негізгі шектеуіңізге айналуы мүмкін. Нарық, клиенттер мен бәсекелестер өзгерді. Ал табыс табу тәсіліңіз бұрынғы қалпында қалды.

Бизнес-модельді жетілдіру — командамен бірге қолданыстағы модельді қарқынды талдау: қай бөлігі жұмыс істейді, қай жерде ақау бар, қандай тәуекел туындайды және бизнес жай ғана орнын сақтап қалмай, өсуі үшін нені өзгерту керек.

Біз бұл жұмысты сіздің орныңызға емес, сізбен бірге орындаймыз. Жоба барысында командаңыз бизнес-модельмен өз бетінше жұмыс істеуді үйренеді. Жобадан кейін қалатын ең маңызды құндылық та — осы қабілет.

Deprecated: mb_convert_encoding(): Handling HTML entities via mbstring is deprecated; use htmlspecialchars, htmlentities, or mb_encode_numericentity/mb_decode_numericentity instead in /home/u682254541/domains/amazes.pro/public_html/wp-content/themes/amazes/content-factory/services/text.php on line 19

Бұрын жұмыс істеген бизнес-модель неліктен нәтиже бермей қалады?

Бизнес-модель — құжат емес. Ол клиентіңіздің кім екенін, неліктен сізді таңдайтынын, компанияның қалай табыс табатынын және тиімділіктің неге сүйенетінін сипаттайтын шешімдер мен сипаттамалар жиынтығы.

Уақыт өте бұл сипаттамалар ескіреді. Клиент өзгереді. Бәсекелес сіздің сегментіңізге арзанырақ ұсыныс береді. Негізгі серіктес кетеді. Маржа команданың нашар жұмысынан емес, модельдің жаңа жағдайға сай келмеуінен төмендейді.

Мұны бизнестің ішінен байқау қиын. Күнделікті үдерістер көптен бері дамуды тежеп жүрсе де, қалыпты болып көрінеді. Жетілдіру жобасы бизнес-модельге жаңа көзқараспен, құрылымды әдіс және сыртқы тәжірибе арқылы қарауға мүмкіндік береді.

Бизнес-модельді жетілдіру қажет екенін көрсететін белгілер

Түсім өсіп жатыр, бірақ пайда артпайды. Команда көбірек жұмыс істегенімен, нәтиже жақсармайды — модельдің тиімділігі төмендеп келеді.

Нарық өзгерді: мықты ойыншы келді, реттеу талаптары ауысты немесе тұтынушы талғамы өзгерді. Ал бизнес бұрынғы тәсілмен жұмысын жалғастырып жатыр.

Клиенттер бұрынғы өнімді, бұрынғы тәсілмен және бұрынғы бағамен сатып алмайды. Ненің өзгергені және оған қалай жауап беру керегі түсініксіз.

Компанияға инвестиция тартылды, жаңа нарықтар ашылды немесе жаңа өнімдер іске қосылды. Енді модельді осы өзгерістерге бейімдеу қажет.

Бизнес өсті немесе қысқарды, сондықтан басқару мен табыс табудың бұрынғы моделі жаңа ауқымға сай келмейді.

Модель сүйенген негізгі жеткізушілер немесе серіктестер өзгерді — енді нені қайта құру керегін түсіну қажет.

Бизнесті үш-бес есе өсіргіңіз келеді, бірақ қолданыстағы модельдің қай бөлігі бұған кедергі болып тұрғаны белгісіз.

Бизнестің өз әлеуетінен төмен жұмыс істеп тұрғанын сезесіз, алайда тар орынды компания ішінен анықтау қиын.

Жетілдіру барысында нақты не болады?

Бұл сөреде қалатын есеппен аяқталатын аудит емес. Сондай-ақ кеңесші ұсынымдарын қалдырып кетіп, команда «енді не істейміз?» деген сұрақпен жалғыз қалатын консалтинг те емес.

Бұл — басқарушы командаңыз бен біздің кеңесшілердің құрылымдалған бірлескен жұмысы. Қолданыстағы модельдің негізгі элементтерін талдап, әлсіз тұстар мен тәуекелдерді анықтаймыз және бір жылға арналған өзгерістер жоспарын жасаймыз.

Жобада ондаған компания мен әртүрлі салада сыналған авторлық 8К әдістемесі қолданылады. Командаңыз жұмысқа қатысып қана қоймай, құралдарды өз бетінше қолдануды үйренеді. Кейін мұндай талдауды сыртқы кеңесшісіз де жүргізе алады.

Әдістемемен толығырақ танысыңыз

Форманы толтырғаннан кейін Александр Паньковтың «8К стратегия лабиринттері» кітабы бар архивті жүктеу сілтемесі ашылады. Кітапты «Манн, Иванов және Фербер» баспасы шығарған. Архивте EPUB, MOBI және PDF форматтары бар.

Жұмыс қалай өтеді?

1-қадам: бизнес иелерінің көзқарасын қалыптастыру

Ең маңызды сұрақтардан бастаймыз: алдағы үш жылда бұл бизнестен не күтесіз? Онда қандай рөл атқарғыңыз келеді? Бизнеске қатысты қандай талаптар сіз үшін принципті?

Бұл «миссия мен құндылықтар» туралы стандартты әңгіме емес. Меншік иесінің нақты күтулерін, яғни бизнесті табысты деп санауы үшін ол не беруі керек екенін талқылаймыз. Мұндай айқындық болмаса, бизнес-модельді талдау бағытсыз жұмысқа айналады.

Нәтижесінде: қолданыстағы модель мен болашақ өзгерістерді бағалау өлшеміне айналатын нақты бағдарлар белгіленеді.

2-қадам: қолданыстағы бизнес-модельді сипаттау және талдау

Бизнестің бүгін қалай жұмыс істейтінін егжей-тегжейлі сипаттаймыз: негізгі клиент кім және ол неге сізді таңдайды, нақты бәсекелестік артықшылықтар қандай, басты үдерістер қалай құрылған, серіктестік желі неге сүйенеді, кіріс қалай қалыптасады және шығындар неден тұрады.

Компаниялардың көбі мұны бұрын жүйелі түрде жасамаған. Сипаттау барысында-ақ пайдалы сұрақтар туындайды: «Неге біз осылай жұмыс істейміз?», «Бұл әлі де нәтиже бере ме?», «Клиент бізді дәл осы себеппен таңдайтынына сенімдіміз бе?».

Нәтижесінде: бизнес-модельдің толық сипаттамасы және оған қатысты ең маңызды сұрақтар тізімі дайын болады.

3-қадам: тәуекелдер мен әлсіз тұстар картасы

Қолданыстағы модельде не тәуекел туғызатынын және бизнестің едәуір өсуіне не кедергі келтіретінін талдаймыз. Авторлық тәуекелдерді бағалау әдістемесі айқын қауіптермен қатар, компания ішінен байқалмайтын жасырын шектеулерді де анықтайды.

Бұл кезеңдегі негізгі сұрақ: қазіргі модельдің қай бөлігі бизнестің бес есе өсуіне кедергі? Жауап көбіне күтпеген жерден шығады.

Нәтижесінде: басымдықтары белгіленген тәуекелдер картасы және өсуді тежейтін әлсіз тұстар тізімі жасалады.

4-қадам: бір жылға арналған трансформация жоспары

Талдау негізінде келесі жылға арналған нақты стратегиялық бастамаларды қалыптастырамыз. Бұл тілектер тізімі емес, шынайы жоспар: нені, қандай ретпен өзгертеміз, кім жауап береді, қандай ресурс қажет және дұрыс бағытта келе жатқанымызды қалай өлшейміз.

Бастамалар жауаптылары мен мерзімдері көрсетілген нақты іс-шараларға бөлінеді. Кезең соңында командада жалпы бағыт емес, жұмыс жоспары болады.

Нәтижесінде: бастамалар, іс-шаралар, мерзімдер және жауаптылар қамтылған бір жылдық іс-қимыл жоспары дайын болады.

5-қадам: нәтижелерді таныстыру және бекіту

Жоба барысында әзірленген бизнес-модель сипаттамасын, тәуекелдер картасын және трансформация жоспарын таныстырамыз. Нәтижелерді талқылап, нақтылап, уағдаластықтарды бекітеміз.

Командаға әрі қарай өз бетінше жұмыс істеуге арналған құралдарды береміз.

Біздің тәсілдің ерекшелігі

Сіздің орныңызға емес, сізбен бірге жұмыс істейміз.

Кеңесші «есеп дайындауға» кетіп, дайын жауаптармен оралмайды. Бүкіл жұмыс командамен бірге жүреді: біз фасилитация жасаймыз, бағыт береміз және сараптамамен толықтырамыз, ал шешімдерді өздеріңіз әзірлейсіздер. Соның арқасында команда өзгерістердің логикасын түсініп, оларды іске асыруға дайын болады.

Жоспарсыз кетпейміз. Жоба диагнозбен емес, жауаптылары, мерзімдері және табыс өлшемдері көрсетілген нақты бір жылдық жоспармен аяқталады.

Тек қорытынды емес, құралдар береміз. Жоба барысында командаңыз бизнес-модельді талдау әдістемесін қолдануды үйренеді. Кейін бұл жұмысты кеңесшілерді қайта жалдамай, өз бетінше жүргізе алады.

Тәсіліміздің негізінде стратегия және ұйымдық тиімділік саласындағы 20 жылдық тәжірибе жатыр. Біз ондаған салада бизнес-модельдердің қалай жұмыс істеп, қалай күйрейтінін көрдік. Сондықтан сессияда үдерісті жүргізіп қана қоймай, модель логикасы тұйыққа әкелетінін байқасақ, оны ашық айтамыз.

Жоба қорытындысында не аласыз?