Әрбір компания өсу мен дамуға бағытталған. Бірақ қандай да бір сәтте кез келген дамушы компанияның алдында сұрақтар туындайды: «Қай бағытта одан әрі қозғалу керек?», «Біздің бірегейлігіміз неде және болашақта бәсекелестерден немен ерекшелену керекпіз?», «Біз тиімдірек жұмыс істей аламыз ба?», «Қандай қадамдар сыртқы жағдайларға барынша сай келуге көмектеседі?». Стратегия әзірлеумен айналысу қажет екені анық болады. Компанияның меншік иелері мен менеджерлері — өздері немен сыртқы консультанттардың көмегімен — осындай құжатты әзірлейді. Бірак енгізу кезеңінде, стратегияны жүзеге асыруга тырысқанда, көптеген компания байсалды киындыктарга тап болады.

Эдетте кедергiге уйымдык курылым, оныn стратегиямен сэйкессiздiгi айналады. Курылымды су агатын озеннin арнасымен салыстыруга болады — арнаны озгертпесенiз, дэл сол нуктеге туcесiз.

Бiрак бул байланысты табу олай карапайым емес. Мэселе мунда, тандауды коп айнымалыдан жасауга тура келедi. Сонымен катар, уйымдык курылымды озгерту стратегия эзiрлеуге Караганда коп уакыт алады. Бул жеткiлiктi курделi процесс. Жэне Альфред Чандлердin пiкiрiне суйенсек, алгашкы стратегиямы эзiрлеймiз, содан кейiн курылымды калыптастырамыз.

Дегенмен сэттi компаниялардыn курылымды озгертумен асыкпайтынын жиi байкаймыз. Басшыларда белгiлi бiр кумэн немесе уайымдар туындайды, оларды торт топка болуге болады.

Коптеген сала ушiн сырткы жагдайлар жеткiлiктi тез озгеретiн болгандыктан, компанияныn курылымды озгерту кезiндегi баяулыгы мен тиiмсiздiгi стратегияны енгiзудi сурак белгiсiне коядьі. Ал ак иргетiнде бутiндей бизнестin тiршiлiкке кабiлеттiлiгiн де. Басшыга компания ушiн оптималды болатын бизнес-модельдi тандау жэне куру куралдарын сауатты колдану кажет.

Манызды сурактардыn бiрi — эртурлi курылымдык айнымалылар бiр-бiрiне калай эсер етедi жэне бул компанияныn кызметiне ак иргетiнде калай корiнедi. Мысалы, кызметтердin куны мен сапасын алайык. Компания баганы котерсе, бiрак бул орайда кызметтердin сапа денгейi де oссе, тутынушы бунымен макул болады. Бiрак компанияныn курылымына компания сапаныn осуiн камтамасыз ете алатын дэл сол компонент салынуы кажет. Кызметкерлердin кызметi нэтижелерiн жалакы корсетсе деп, ынталандыру жуйесiн енгiзу керек пе? Иэ, мунда магына бар, тек кызметкерлерге окiлеттiк берiлсе жэне олар кажеттi шешiм кабылдай алатын болса. Жэне окiлеттiк канша кен болса, акының жекунгi нэтижеге тэуелдiлiгiне акцент жасаудыn магынасы соншама артады. Улкен есепте, компанияда децентрализация канша даму болса, ынталандырута соншама коп назар аудару кажет. Келтiрiлген мысалдар жекелеген айнымалылар бiр-бiрiмен калай байланысты екенiн корсетедi. Яmu бiз бiр айнымалыны белсендiрек колдана бастаймыз, бул орайда баска айнымалыдан кiрiс алу мумкiндiгi артады.

Кайтыма байланыс та бар. Мысалы, компанияда икемдi ондiрiс курылымы енгiзiлдi, бул орайда байсалды каражат жумсалды. Дегенмен сортталым тар, тутынушыларды oz алуандыгымен тартпайды, жэне компанияда жана онiмдi нарыкка тез шыгару ушiн кузыреттер жок. Шыгады, ондiрiске жумсалган акша бекерге кеткен. Яmu басшы, бизнестi дамыту стратегиясын эзiрлей отырып, ен алдымен компанияга сэттiлiкке жетуге комектесетiн негiзгi факторларды аныктауы керек. Сонымен катар, осы факторлар ушiн жауапты болатын немесе оларга эсер ете алатын курылымдык компоненттердi ескеру кажет.

Казiргi сэтте компания казiрдin озiнде сэттi даму устiнде болса, кандай курылымдык кагидаттар буган ыкпал ететiнiн де талдау керек. Болашакта сэттi реформалар ушiн негiз курылып жаткан кезде, агымдагы сэттiлiктin негiзiн бузбау ушiн озгерiстердi жоспарлау кезiнде корытынды ескеру кажет. Сонымен катар, бул енгiзу кезенiнде шыгындарды оnтайландыруга комектеседi. Бейнелi туpде айтсак, бiр таудыn шынгысында болсан, бiрак баскасына бару калайсын, маршрутты екi шынгы арасындагы максималды биiктiкте салу керек, бiрак кейде темен тусуге дайын болу керек. Ен бастысы — басшы шагын тусулердin сoзciз екенiн тусiнуi жэне бул дурбелен тудырута жэне oz максаттарынан бас тартута себеп емес екенiн бiлуi.